Ðời
sống và công trình nghiên cứu
* 14/03/1879: Sinh
tại Ulm, , Württemberg, Ðức
* 1880: Gia đình Einstein đến
ở Munich
* 1895: Einstein thi rớt trường
Ðại học Bách Khoa ở Zurich
* 1896: Lần này ông thi đậu
và ra trường EPZ (Ecole Polytechnique de Zurich) năm
1990
* 1901: Einstein vô quốc tịch
Thụy Sĩ
* 1900-1902: dạy học
* 1902: Ðược bổ nhiệm làm
giám định viên hạng ba cho văn phòng bảo vệ
bằng sáng chế thuế quan Berne (Thụy Sĩ). Trong
khi rảnh, ông suy nghĩ về ánh sáng và đìện
động (électrodynamique).
* 1903: Cưới Mileva Maric, bạn
cùng Ðại học (Toán). 1904 sinh con trai: Hans Albert.
* 1905: Ðăng những bài khảo
luận khoa học trên những vật thể đang chuyển
động trên căn bản thuyết Tương Ðối Thu Hẹp và
một giả thiết về Ánh Sáng
1907: Planck, rồi Born, Minkowski
ghi thuyết Tương đối vô trong chương trình Vật
lý.
1908: Ðược làm giáo sư Ðại
học Berne rồi tại Ðại học Bách Khoa Zurich
(EPZ). L
Ðược tước danh dự Doctor
Honoris Causa. Nổi tiếng toàn cầu.
1910: Sinh đứa con thứ hai,
Edouard
* 1911: Một năm tại Prague
(Tiệp Khắc) rồi trở lại Zurich năm 1912
* 1913: Einstein được bầu làm
hội viên Hàn Lâl viện Khoa học Prusse (Phổ
quốc)
* 1914: Einstein đến ở tại
Berlin. Chia ly với Mileva
* 1915: Hoàn tất thuyết Tương
đối Ðại cương và những công trình về
Cợ học lượng tử.
* 1919: Li dị Miléva. Ông cưới
em bà con của ông là Elsa, họ có 2 con là Ilse và
Margot.
Những nhà Thiên văn Anh quốc
và Eddington về sự lệch của những tia sáng, sau
một nhật thực.
* 1920: Hội nghị tổ
chức tại Berlin chống lại thuyết Tương Ðối. Sự
chạm trán giữa einstein với những nhà Khoa học
Ðức.
* 1921: Du lịch qua Hoa kỳ
* 1922: Du lịch qua Pháp và
Nhật Bản. Ðược giải
Nobel về Vật lý
Càng ngày càng lấn vô lãnh
vực chính trị quan trọng: chủ nghĩa hòa bình và
chủ nghĩa phục quốc (Sionisme, Do Thái).
* 1924: Mở Viện Einstein tại
Potsdam (20 km Tây Nam Berlin)
* 1927: Hội nghị Solvay: thảo
luân công cộng giữa Einstein và Niels Bohr về Cơ
học Lượng Tử
* 1930: Du lịch sang Hoa Kỳ
* 1933: Ðến ở tại Princeton.
* 1934: Tổng thống Roosevelt
tiêp Einstein.
* 1936: Elsa mất
* 1939: Einstein viết cho
Roosevelt để ra hiệu cho ông sự cần thiết tạo
một bom nguyên tử.
* 1940: Ông nhận quốc tịch
Hoa Kỳ nhưng vẫn giữ quốc tịch Thụy sĩ.
* 1943: Tham vấn (consultant)
tại văn hpòng chất nổ của Hải quân Hoa Kỳ
* 1946: Làm Chủ tịch Ủy
ban Khẩn cấp của những nhà Khoa học Nguyên tử
(Emergency Committee of Atomic Scientists).
Thư cho Liên Hiệp Quốc
(ONU) đòi thành lập một chính phủ quốc tế
thực sự
* 1947: Giáo sư tại Berkeley
* 1950: Ðại Học Jérusalem
Do Thái được ký thác những tác phẩm của
Einstein
* 1952: Ông được đề
nghị làm chủ tịch Israël nhung ông từ chối.
* 1955: Einstein ký bản tuyên
ngôn (manifeste) bỏ việc sử dụng khí giới hạch
tâm.
* 18 tháng Tư 1955: Ông mất
tại Princeton, New Jersey, USA |
Ðời
sống trí thức, kỹ thuất và văn hóa
* 1880: (Technique). Ðèn nóng sáng (lampe à
incandescence) do Edison
* 1882: (Khoa học) Darwin từ trần
* 1883: (Triết học) Karl Marx mất
* 1886: (Kỹ thuật) Ðưòng dây điện đầu tiên
* 1887: (Văn chương nghệ thuật) Chagall ra đời
* 1889: Triển lãm quốc tế tại Paris
* 1890 (Văn chương nghệ thuật) Van
Gogh mất. (Kỹ thuật) Ðường xe điện
ngầm đầu tiên tại Luân đôn.
* 1895: (Kỹ thuật) Chiếu ciné lần đầu
tiên tại Paris
* 1896: Thế vân hội Olympique đầu tiên
* 1896-1898: (Khoa học) Khám phá ra chất phóng
xạ Radium do ông bà Curie. Becquerel làm việc trên
chất phóng xạ
* 1901: Henri Dunant được giải Nobel nhờ mở ra
hôi Hồng Thập Tự. (Kỹ thuật) Những thử
nghiệm đầu tiên về Ðiện thoại không dây của
Marconi
* 1905-1910: (Kỹ thuật) ""Principia
Mathematica" của Whitehead
và Russell
(Nguyên tắc toán học)
* 1910 : (Âm
nhạc)
Vũ Ballets Nga. Diaghilev, Stravinski.
* 1916:
(Khoa học) Freud đưa ra khoa Phân tâm học
* 1921: (Triết học) Wittgenstein
: Tractatus logico-philosophicus. (Technique)
Phát sóng đầu tiên bằng Radio bằng làn sóng
trung bình
* 1924: (Văn
chương nghệ thuật) Tuyên ngôn về thuyết Siêu
thực (Breton).
(Khoa học)
Hubble khám phá ra Vũ trụ bành trướng
* 1925: ( Văn
chương nghệ thuật) Kafka: Le procès (vụ kiện)
(Âm nhạc:
A. Berg : Wozzeck.
* 1926: (Kỹ
thuật) Những thử nghiệm đầu tiên về ngành
truyền hình (John Baird) tại Anh quốc.
* 1924-27:
(Khoa học) Tranh luận quanh về Cơ học lượng tử
(Shrödinger, Bohr, de Broglie, Heisenberg).
* 1928:
(Triết học) Heidegger : L'Être et le temps (Con người
và thời gian)
(Âm nhạc)
Brecht-Orff : L'opéra de quatre sous. (Nhạc kịch rẻ
tiền)
1929 : (Triết
học)
Cercle de Vienne (Carnap,
Wittgenstein).
Chủ nghĩa tân nhân thực chứng (Néo-positivisme).
.
* 1942: (Kỹ thuật) Hỏa tiễn thượng khí quyển
đầu tiên (Von Braun).
* 1943: (Kỹ thuật) Dự kiến Manhattan về Bom Nguyên
tử
* 1944 : (Triết
học) Sartre : Thuyết hiện sinh (L'existentialisme)
* 1946: (Kỹ
thuật) Thế hệ máy vi tính đầu tiên bằng ống
điện tử.
* 1954: (Kỹ
thuật) Phóng tiềm thủy đĩnh hạt nhân đầu tiên,
tàu Nautilus
|
Biến
cố chính trị
- 1897 :
Hội nghị Quốc tế Phục quốc đầu tiên
- 1898-99 :
Vụ kiện Dreyfus tại Pháp
- 1901 : Người
Do Thái trốn sang Nga vì bị ngược đãi
Những thuộc địa đầu tiên của Do Thái tại
Palestine
- 1905:
Cuộc đảo chánh Nga thất bại lần đầu
- 1908 : Sự
sát nhập Bosnie-Herzégovine bởi đế quốc
austro-hongrois.
- 1914 :
Quận công nước áo bị ám sát ở
Sarajevo.
- Khởi động
Chiến tranh Thế giới lần thứ I
- 1916 : Hoa
Kỳ bước vào chiến tranh
- 1917 : Cách
mạng Nga
- 1918 :
Cuối cuộc chiến. Hiệp uớc Versailles (Traité
de Versailles).
- 1922 :
Arrivée au pouvoir de Mussolini nắm quyền ở Rome.
- 1925 :
Hitler in quyển Mein Kampf (Sự tranh đấu
của tôi)
- 1927 :
Trotski bị loại khỏi chính quyền Nga. Staline
nắù quyền tối cao.
- 24 tháng
10 năm1929 : "Thứ Năm đen" Chứng
khoán Wall Street phá sản . Khởi đầu cuộc
khủng hoảng kinh tế
- 30 /01/
1933 : Hitler và Nazis cầm quyền
- Tháng Ba,
1933 : Khia trương trại Dachau. Pogrom
bắt đầu chống dân Do Thái. New Deal (Chương
trình cải cách chính trị, xã hội và kinh
tế) tại USA.
-
- 1936 :
Mặt trận Dân tộc (Front Populaire) tại Pháp.
Chiến tranh Tây Ban Nha
-
- 1939 :
Thế chiến thứ II
- 1941 :
Tấn công tại cảng Pearl Harbor. Hoa Kỳ
gia nhập cuộc chiến
- 1943 :
Stalingrad.
- 25 Janv.
1945 : Giải phóng Auschwitz.
- Fév.1945 :
Cuộc họp Ialta.
- 6 et 9 Août
1945 : Hiroshima-Nagasaki.
-
- 1946 : Bước
đầu Chiến tranh lạnh. Hủy bỏ chế độ
phong kiến
- 1947 : Chương
trình Marshall
- 14 Mai 1948
: Quốc gia Israël ra đời
- 1953 :
Staline chết.
- Eisenhower,
tổng thống hoa Kỳ
|