|
Mạc Phúc Nguyên (1562-1592)
Niên hiệu:
- Vĩnh Định (1547)
- Cảnh Lịch (1548-1553)
- Quảng Bảo (1554-1561)
Phúc Nguyên là con trưởng của Phúc Hải, nối ngôi
vào tháng 5 nǎm Bính Ngọ (1546). Vì vua mới nối ngôi còn nhỏ tuổi
nên mọi công việc triều chính do người chú là Khiêm vương Mạc Kính
Điển quyết đoán. Nhưng triều Mạc đến đây đã bắt đầu lục đục.
Vì lục đục nội bộ, Chính Trung ở đất Minh đem
việc Nguyễn Kính chuyên quyền tâu lên Viện đốc phủ nhà Minh. Nhà
Minh ngờ Phúc Nguyên không phải là dòng dõi nhà Mạc, đưa thư đòi
khám xét. Vừa mới dẹp xong dư đảng của Tử Nghi ở Hải Dương, Mạc Kính
Điển và Lê Bá Ly phải hộ tống Mạc Phúc Nguyên lên cửa Trấn Nam, dùng
mọi lời lẽ thuyết phục, được quan chức Lưỡng Quảng bằng lòng phong
cho tập tước, đó là nǎm Kỷ Dậu (1549)...
Sau sự kiện ấy có người dâng sớ khuyên Mạc Phúc
Nguyên phải biết tự mình trông coi chính sự vì đã lớn tuổi rồi. Dù
vậy, phúc Nguyên không đủ sức điều hành việc nước, phải nhờ cậy vào
Lê Bá Ly. Năm Kỷ Dậu (1549), vua Mạc phong
cho Lê Bá Ly làm Thái tể, Phụng Quốc công, từ đó Bá Ly trở thành
người nắm giữ binh quyền và triều chỉnh, uy thế ngày một lớn, con em
trong nhà Bá Ly đều đảm nhiệm nhiều trọng trách lớn của triều đình.
Tháng 7 năm Đinh Tỵ
(1557), Mạc Phúc Nguyên sai Kính Điển đem quân vào đánh Thanh Hóa,
Phạm Quỳnh, Phạm Dao đánh Nghệ An. Quân Mạc thua to. Mạc Kính Điển
phải liều nhảy xuống sông, bơi vào ẩn nấp tại hang núi chịu đói chịu
khát suốt 3 ngày, may gặp được một người đánh cá cứu sống.
Đến năm Kỷ Mùi (1559) quân
Lê - Trịnh lại mở cuộc tấn công ra Bắc, đánh phá các tỉnh hậu phương
của Mạc như Sơn Tây, Tuyên Quang, Hưng Hóa, Kinh Bắc, Hải Dương...
Mạc Phúc Nguyên phải rút vào phòng thủ, bên ngoài thành Thăng
Long đóng đồn trại dọc phía Tây sông Nhi, dinh trại liên tiếp,
thuyền bè nối nhau; ngày thì gióng trống báo tin, đêm thì đốt lửa
làm hiệu. Bị quân Trịnh đánh trực tiếp vào các huyện Đông Triều,
Giáp Sơn, Chí Linh, quân Mạc phải ra huyện Thanh Trì.
Tháng 12 năm Tân Dậu
(1561), giữa lúc cuộc chiến Trịnh - Mạc đang gay go quyết liệt nhất
thì Mạc Phúc Nguyên chết vì bệnh đậu mùa. Ông vua Mạc trẻ này ở ngôi
được 18 năm. Đặt niên hiệu 3 lần.
|
|