Những bài cùng tác giả
100 đại học tốt nhất

Vừa qua tôi có dịp tham quan, khảo sát
tại 5 trường Đại học ở Hoa Kỳ (3 trường ở bang California, 1 ở bang Georgia
và 1 ở bang Utah). Ấn tượng chung của tôi là cơ sở vật chất của các trường
này đều quá tốt. Trường nào cũng có diện tích rộng rãi, có các giảng đường,
phòng thí nghiệm, ký túc xá, thư viện rất khang trang. Sinh viên tuy rất
đông nhưng có đủ chỗ vui chơi, tập thể thao, tập văn nghệ, mua sắm vật dụng
học tập và sinh hoạt...Điểm nổi bật là Trường Đại học nào cũng có rất nhiều
cơ sở nghiên cứu tầm cỡ và là nơi tạo ra các thành tựu khoa học quan trọng,
các phát minh có giá trị và cả các sản phẩm vật chất cụ thể.
Tôi xin tấy một trường không nổi tiếng bằng 4 trường kia để làm ví
dụ. Bởi vì chúng ta phấn đấu để có một trường Đại học như trường này đã là
khó lắm rồi. Tôi muốn nói đếnTrường Đại học Utah ở thành phố Salt Lake.
Trường ở trên một diện tích rộng rãi , cao hơn thành phố và nhìn xuống thành
phố vào ban đêm thật là đẹp. Chung quanh thành phố Salt Lake là trùng điệp
các dãy núi tuyết phủ trắng xóa. Nơi đây đã là địa điểm tổ chức Olympic Mùa
đông thế giới năm 2002. Tuy thành phố này chỉ có 178 nghìn người nhưng có
không ít người gốc Việt định cư. Chợ Việt không khác gì ở California nghĩa
là có đủ các thực phẩm dân tộc, từ rau muống, rau thơm, dọc mùng cho đến
nước mắm, mắm tôm...
Đại học Utah được thành lập từ năm 1850 (với tên gọi là Đại học
Deseret) và được mang tên như hiện nay từ năm 1894. Trường hiện vó 13 760
giảng viên và nhân viên, trong đó có rất nhiều giáo sư nổi tiếng. Hiện đang
có 22 661 sinh viên và 6531 nghiên cứu sinh Thạc sĩ và Tiến sĩ. Trong số
3500 trường Đại học và Cao đẳng trên khắp Hoa Kỳ thì ĐH Utah chỉ mới xếp thứ
120 (năm 2007) . Mười trường dẫn đầu Hoa Kỳ là Princeton Univ., Harvard
Univ., Yale Univ., California Inst. of Technology, Stanford Univ.,
Massachusetrung tâms Inst. of Technology, Univ. of Pennsylvania, Duke Univ.,
Darmouth College, Columbia Univ., Univ. of Chicago. Tuy Đại học Utah đứng
thứ hạng 120 nhưng quả thật khó có thể hình dung nổi điều kiện học tập và
nghiên cứu tại trường Đại học này tốt đến mức nào. Chỉ nhìn vào danh sách 47
Trung tâm và Viện nghên cứu khoa học đủ hiểu chất lượng đào tạo và chất
lượng nghiên cứu khoa học ở đây ra sao. Riêng liên quan đến Sinh học tôi
thấy có Viện nghiên cứu Não bộ, trung tâm nghiên cứu Tế bào, trung tâm nghiên cứu Di
truyền, trung tâm nghiên cứu Độc tố học, trung tâm nghiên cứu Ung thư, trung
tâm máy tính tích
hợp Y sinh học,...Đại học Utah thu hút sinh viên và nghiên cứu sinh từ khắp
50 bang của Hoa Kỳ và 111 quốc gia trên thế giới. Hiện có 1797 sinh viên và
nghiên cứu sinh quốc tế đang có mặt tại Trường. Tôi gặp tại đây một tập thể
trên 20 nghiên cứu sinh đến từ Việt Nam. Trò chuyện với các em thấy đây đúng
là một nơi học ra học, nghiên cứu ra nghiên cứu. Dù là các em đã được chọn
lọc rất khắc khe để có được học bổng qua đây nhưng tất cả đều phải làm việc
rất khẩn trương , rất tích cực mới đáp ứng được yêu cầu của nhà trường. Cũng
mừng là các em đều đạt kết quả tốt trong học tập và nghiên cứu, không thua
kém gì các bạn người Mỹ và các nước khác. Cách nhận đề tài cũng rất thú vị.
Giáo sư đề xuất ra một giả thuyết, có thể là cơ sở của một phát minh, và một
số nghiên cứu sinh thuộc các chuyên ngành khác nhau ( chẳng hạn như Sinh học
phân tử, Y học, Sinh hóa học, Sinh lý học, Vi sinh vật học...) nhận một phần
đề tài để chứng minh cho giả thuyết này. Điều kiện thực nghiệm là rất tốt và
tài liệu tham khảo thì quá đầy đủ. Không kể tới một thư viện khổng lồ mà hầu
như sách báo gì cần thiết cũng đều có, còn phải kể đến việc ngồi đâu cũng có
thể vào mạng và mạng của Trường cho phép tải về toàn văn các bài báo khoa
học có liên quan. Các em nghiên cứu sinh đều phải mua máy in chính là vì để
in ra các bài báo có liên quan. Nhìn vào danh mục hàng trăm bài báo in sau
các luận án bảo vệ trong nước ta thấy đa phần là “trích lại” chứ rất ít bài
báo được đọc trực tiếp từ văn bản gốc (!). Mạng Internet thông dụng đâu cho
phép tải về các tài liệu cụ thể này. Điều kiện ăn ở của sinh viên và nghiên
cứu sinh có thể nói là quá tốt. Hiện có tới trên 24 500 sinh viên và nghiên
cứu sinh sống nội trú trong trường. Tôi ghé vào thăm phòng ở của 2 nghiên
cứu sinh nữ. Hai em có tất cả 5 phòng: 2 phòng ngủ, 1 phòng khách, 1 bếp và
1 phòng tắm giặt-vệ sinh. Điện nước dùng thoải mái vì đã tính tất cả trong
tiền phòng rồi. Các em có thể sống đầy đủ trong phạm vi học bổng và được ăn
cơm tự nấu lấy với thức ăn như trong nước. Nhiều em dành đủ tiền mua ô tô (
xe dùng rồi chỉ khoảng 2000 USD !). Một em bị va chạm xe làm bẹp một cánh
cửa và gẫy gương chiếu hậu, em bán lại có ...500 USD (!) để rồi mua xe khác
(vì nếu đem chữa thì đắt nhiều so với mua xe khác!). Trường Đại học này đào
tạo sinh viên thuộc tới 96 chuyên ngành khác nhau thuộc đủ các ngành: khoa
học tự nhiên, khoa học nhân văn, kiến trúc, quản trị, sư phạm, công nghệ, y
học, dược học, nghệ thuật, luật, mỏ và địa chất, ...Với chất lượng đào tạo
tốt như vậy nên sinh viên ra trường không lo gì thiếu việc làm trong xã hội.
Nhiều công ty săn đón sinh viên giỏi ngay từ khi sinh viên đang học.
So sánh với tình hình trong nước tôi thấy muốn có Đại học chất
lượng cao không thể không quan tâm đến cơ sở hạ tầng (trường lớp, phòng thí
nghiệm, thư viện, ký túc xá, phương tiện kết nối Internet, sân chơi, nhà văn
hóa, cửa hàng sách và vật liệu thông dụng, đường xá, nhà để xe...). Bên cạnh
đó là xây dựng các Viện và Trung tâm nghiên cứu trực thuộc Trường, cùng với
đội ngũ thầy cô giáo đủ năng lực giảng dạy và năng lực nghiên cứu khoa học.
Sinh viên có thể tuyển rộng rãi đầu vào nhưng với kỷ cương rất nghiêm
về chất lượng để có thể đảm bảo đầu ra. Các em không thi đủ tín chỉ
thì phải học nhiều năm hơn hoặc nếu thấy không thể theo nổi thì phải tự
chuyển sang hệ học nghề (ra đời dễ kiếm được việc làm và lương bổng cũng đâu
có thấp). Quan hệ quốc tế và việc học ngoại ngữ cũng là những yêu cầu không
thể thiếu được. Chúng ta nói nhiều đến Đại học đẳng cấp Quốc tế nhưng do
điều kiện kinh tế còn eo hẹp cho nên chỉ có thể chọn trường để đầu tư một
cách tập trung và rút kinh nghiệm để mở rộng dần sang các trường khác. Trong
khi chưa có điều kiện đầu tư nhiều cho cơ sở vật chất thì cần ưu tiên đào
tạo và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên Đại học và kiên quyết thực hiện việc đưa
các Viện, các Trung tâm nghiên cứu khoa học về với các trường Đại học hoặc
tạo cơ chế để có thể gắn bó chặt chẽ với các trường Đại học. Việc các Trung
tâm tư nhân môi giới việc gửi sinh viên sang Hoa Kỳ (cũng như sang các nước
khác) cần có trách nhiệm cao trong việc lựa chọn trường. Đã có trường hợp
sinh viên ta phải học tại các trường bổ túc văn hóa buổi tối (!) hay các
trường có chất lượng quá thấp. Danh sách thứ tự về chất lượng của các trường
Đại học và Cao đẳng ở Hoa Kỳ (124 trường) có thể tham khảo trên Google với
từ khóa là “America’s Best College 2007”.




©
htrung tâmp://vietsciences.free.fr
và htrung tâmp://vietsciences.org
Nguyễn Lân Dũng
|