Vasco da Gama (1460-1524)
người đầu tiên tìm ra con đường đến Ấn độ bằng cách
vòng qua Phi châu
Vasco
da Gama (1460-1524) là nhà
thám hiểm người Bồ Đào Nha (Portugal) đã khám phá ra
con đường đại dương từ Portugal tới miền Đông. Ông sinh trong một
gia đình quý tộc tại
Sines, Portugal.
Cha của Da Gama là Estavao,
cũng là một nhà thám hiểm.
Da Gama
học ngành thiên
văn và hàng hải và trở thành sĩ quan hải quân năm
1492
Thời đó người ta nghĩ là
cuộc du thuyền của Gama không thể thực hiện được vì họ nghĩ
là Ấn độ dương không liền với các biển khác.
Năm 1497, vua Manuel I của nước Portugal bảo Gama
tìm con đường biển đi đến Ấn độ bằng cách đi vòng
quanh châu Phi. Cha của Gama được chọn để dẫn đầu
cuộc hành trình, nhưng ông đã chết trước
khi hoàn tất.

Da Gama
được lệnh điều kiển bốn con tầu trong đó ba chiếc
được đóng dưới sự giám sát của Bartholomeu Dias, là
tầu chỉ huy Sao Gabriel, tầu Sao Raphael, còn tầu
thứ ba có tên gọi không còn được ghi lại và Berio là
con tầu thứ tư.
Đoàn tầu của ông có cả thảy
170 người. Ông mang theo rất nhiều thiết bị
cho việc vận tải.
Ngày 8 tháng 7 năm 1497, Vasco da Gama đã cho tầu
rời hải cảng Lisbon
tiến về hướng Đông. Có lẽ do lời
khuyên của Dias, hải trình kỳ này đã không theo sát
bờ biển của miền tây châu Phi mà vòng ra xa để tránh
các giòng nước không thuận tiện và các bãi đất ngầm.
Da Gama đã lợi dụng được luồng gió mùa và sau ba
tháng, vượt hơn 4,000 dặm, đoàn tầu đã tới được bờ
biển châu Phi tại vịnh St. Helena, phía bắc của Cape
Town. Sau đó đoàn thám hiểm tiếp tục đi qua Cape
Agulhas, tới vịnh Mossel. Tại vịnh này, Da Gama cho
đóng một cột ghi dấu rồi lại tiếp tục
giương buồm về
hướng đông. Trên đường đi, Da Gama đã đặt tên cho
các địa điểm như Natal với ý nghĩa là Ngày Sinh của
Chúa, hay giòng sông "Các Điềm Lành" (the River of
Good Omens). Khi tới hải cảng Mozambique, Da Gama đã
gặp các thương nhân có hình dáng kỳ dị, các người Ả
Rập và thổ dân buôn bán trên bến cảng. Sau đó, đoàn
thám hiểm tới Mombasa, một hải cảng Ả Rập sầm uất
rồi tới Malindi, nơi đã có một cộng đồng người Ấn Độ
cư ngụ. Một số người theo Thiên Chúa giáo tại nơi
này đã khiến cho Da Gama tin rằng Vua Giáo Sĩ
Prester John ở không xa đó, sâu vào trong đất liền.
Những thương
gia Hồi giáo A Rập tại Moçambique (Mozambique) và Mombasa thù
ghét người Bồ đào nha, vì họ không muốn chia
con đường thương mãi đầy lợi nhuận này nên cố
bắt giữ tàu thuyền của họ, nhưng những người
dân ở Malindi thân với họ hơn nên tìm cách hướng dẫn
họ tới Ấn độ. Vasco da Gama thuê được một
thủy thủ lái tầu tài giỏi tên là Gujarati của miền
tây Ấn Độ, đoàn tầu của ông đã vượt qua eo biển Ả
Rập, tới được hải cảng Calicut, nơi mà trước kia
Covilha đã báo cáo vào năm 1490. Ngày 20 tháng
Năm, 1498, Da Gama tới Calicut, India.
Đầu tiên Gama và những người
trong ngành thương mại được tiếp đón nồng hậu, nhưng
không bao lâu sau, ông bị bắt đóng thuế nặng và bị
bó buộc phải để hàng hóa của ông lại. Gama rời
Ấn độ ngày 29 tháng 8 năm 1498, mang theo hết tất cả
hàng hóa của mình và vài người Ấn độ để làm
con tin. Hải trình qua Ấn Độ Dương mất
ba tháng và nhiều thủy thủ đã mắc bệnh hoại huyết
(scorbut, thiếu vitamin C). Vì không đủ
người, Da Gama đành phải hủy bỏ con tầu Sao Raphael
gần Mombasa, rồi cuộc trở về đã không gặp khó khăn.
Đ>Đoàn tầu
của Da Gama trở về Lisbon, Portugal
tháng 9 năm 1499 sau hơn hai năm đi biển,
vượt qua được 24,000 hải lý với 44 thủy thủ sống sót
trong số 170 người đã ra đi. Sau khi
trở về, ông được tiếp đãi như một vị anh hùng và
được nhà vua thưởng.
Vua Portugal là Manuel I gởi
Gama, lúc bấy giờ là Admiral (Đô đốc hải quân, vào
một cuộc thám hiểm khác tại Ấn độ (1502-1503). Trong
chuyến đi này, Gama dẫn 20 chiếc thuyền có võ trang
để ngừa trước các vấn đề với thương gia hồi
giáo. Trong chuyến đi này, ông đã giết hàng
trăm người hồi giáo, thường là rất hung bạo,
để tỏ quyền năng của mình
Vasco da Gama đã mang lại cho người châu Âu các
quan niệm mới về thế giới, một nơi không còn bị giới
hạn bởi bốn lục địa. Thế Giới từ nay đã được mở
rộng cho nhiều người khác thám hiểm và khai thác
|