Buckminster Fuller
(1895-1983) Nhà thiết kế, vẽ họa đồ, phát minh, kỹ sư, nhà toán học,
biên đạo múa (chorégraphe) kiến trúc sư, triết gia, thi sĩ
, đuợc biết dưới tên Bucky và được xem như một Leonard de
Vinci của thế kỷ X
Năm 1927, tưởng tượng kiểu Dymaxion, một loại nhà cải cách
được treo bằng dây cáp bằng thép trên một trụ ở trung tâm,
và sau đó ông lại đề nghị kiểu máy móc hóa
(1932-35). Ông cũng sáng chế ra kiểu nhà hình cầu, và một
mạng có cấu trúc bằng thép đa diện được phủ
bởi những thành phần bốn mặt hay tám mặt, lúc đầu thì bằng
kim loại, sau đó bằng chất dẻo hay carton feutre.

Kiến
trúc đầu tiên thực hiện dự án trên là một dôme bằng nhôm
được thực hiện năm 1953 bởi hãng Ford (Dearborn ,
Michigan). Cái đẹp của vòm nhà này là hưởng được những
khoảng không gian rộng, bao bọc bởi một lớp mỏng
nhẹ, xem như trong suốt (117 mét đường kính) ở
Union Tank Car Co. de Baton Rouge, Louisiane, 1958). Công trình lớn nhất
là nhà của Mỹ được trưng bày nhân cuộc triển lãm
quốc tế tại Montreal năm 1967, trở thành một Biosphère. Tham
vọng của Bucky là tạo những nhà vòm treo bên trên
những khu phố cổ hay mới. Ông cũng tưởng tượng
những giải pháp nhờ đó người ta có thể thực hiện những
thành phố nổi trên không trung

Các nghiên cứu về Tetrahedron (hình tháp tạo thành do
4 tam giác đều) mà ông gọi là viên gạch căn bản của vũ
trụ, tượng trưng cho trực giác phong phú của ông: sau
khi ông mất người ta tìm ra hình dạng này nơi phân tử
carbon (Bấm để đọc
bài Fullerene Carbon 60)
Ông rất hùng biện trên phương diện kỹ thuật và nói
chuyện, nhưng viết văn thì có vẻ nặng nề, rườm
rà và tối nghĩa hơn bởi ngôn ngữ riêng biệt của ông
Cuộc đời của Richard Buckminster Fuller
Sinh
năm 1895 tại Milton, Massachussetts, Richard biết sự khốn
khổ, sự phá sản, sự trầm uất (depression) mà ông thoát
ra được cũng nhờ sự can đảm, trực giác và sức
mạnh bên trong.
Ông theo học tại đại học Havard (1913-1915) và
ohục vụ cho xứ sở ông trong Thế giới Đại chiến lần
thứ nhất với chức vụ sĩ quan Hải quân.
Ông
chế biến những kỹ thuật mới mẻ về kiến trúc (Kaiser
Aluminium Dome, tại Mauvae (1959), le Golden Dome triển
lãm của Mỹ taị à Moscou, Palais des Sports ở Paris
(1960), Yomuire Star Dome ở Tokyo (1964)..
1958 Bucky giới thiệu một tiểu luận về sự phát triển tài
nguyên con người tai Yale
Từ
1958 đến 1961 ông trình bày các hội nghị bên Âu châu,
Phi châu và Ấn độ
1962, ông được phong danh cố vấn cho chính quyền về
sự phát triển cho "thời đại không gian".
Richard Buckminster Fuller mất
năm 1983, tại Los Angeles

Bài đọc thêm:
Khám
phá chất Fullerene, Carbon 60
Richard Buckminster Fuller
viết:
- Nine Chains to the Moon,
Philadelphia, Éd. J.B. Lippincott, 1938;
- Education Automation, New
York, Éd. Doubleday & Co., 1962;
- No More Secondhand God and
Other Writings, N.Y., Éd. Doubleday & Co., 1963;
- Unfinished Epic of
Industrialisation (poème), Millerton, N.Y., Éd. Jargon
Books, 1963;
- Ideas and Integrities,
Englewood Cliffs, N.J., Éd. Prentice-Hall, 1963;
- Leçons données à Harvard
" Charles Eliot Norton Lectures ",
1963;
- Intuition, New York, Éd. Doubleday
& Co., 1972;
- I Seem to be a Verb,
New York, Éd. Bantam Books, 1969;
- Operating Manual for Spaceship
Earth, Carbondale, Ill., Éd. Southern Illinois
University Press, 1969;
- Utopia or Oblivion, New
York, Éd. Bantam Books, 1969;
- Synergetics : Exploration
in the Geometry of Thinking, New York, Éd. Macmillan,
1975.
|
Người khác viết về Fuller
- ROSEN, Sidney. Wizard of the
Dome : R. Buckminster Fuller, Designer for the
Future, Boston, Little, Éd. Brown & Co., 1969;
- MARKS, Robert W. The Dymaxion
World of Buckminster Fuller, New York, Éd. Reinhold
Book Corp., 1960;
- MCHALE, John. R. Buckminster
Fuller, New York, Éd. Brazillier, 1968;
- KENNER, Hugh. Bucky : A
Guided Tour of Buckminster Fuller, New York, Éd. William
Morrow & Co., 1973;
- KAHN, Lloyd (ed.), Domebook 2,
Bolinas, California, Éd. Pacific Domes, 1970;
- PICON, Antoine. "Une Utopie
Américaine, Le monde de Buckminster Fuller", in Les
Cahiers de la Recherche Architecturale 40, Éd. Parenthèses,
Marseille, 1997
|
Coi phim về Bucky
- " The World of
Buckminster Fuller " (90 min.), Center for Cassette
Studies Inc., 8110 Webb Av., North Hollywood, California, 91605,
USA
|
Placide
Gaboury
©
http://vietsciences.free.fr
Võ Thị Diệu Hằng |